YETENEK??

Yetenek, Türkçemize ‘Üstün Yetenek’ olarak çevirebileceğimiz ‘GİFT’ sözcüğü, esas olarak bireyin sistematik bir eğitim ya da öğrenme gerçekleştirmeden, Tanrının bir armağanı olarak kendisine doğuştan bahşedilmiş bir ya da birden fazla alandaki ortalamanın üzerinde bir yapabilme potansiyeli anlamına gelmektedir.

Bir başka ifade ise ‘GİFT’ ham, doğal ve doğuştan getirilen, kişinin yaşıtlarının üzerindeki potansiyel eğilim ve yatkınlıklardır. Bu nedenle ‘üstün yeteneklilik’ olarak çevirebileceğimiz ‘Giftedness’ terimi de daha çok yeteneğin genel alanları için kullanılmaktadır. Örneğin, zihinsel yetenek, duygusal ve motor yetenekler, toplumsal etkileme gücü ile ilgili yetenekler, yaratıcılık yeteneği gibi genel yetenek alanlarından söz edilebilir.

Tanrı’ nın bahşettiği armağan olan doğal ve doğuştan yeteneğin, sistematik bir eğitim, öğrenme ve uygulama süreci sonunda, çevresel ve içsel etkenlerin de etkisiyle işlenerek özel bir yetenek alanında ürüne dönüşmesi, gözlenebilir bir hüner, marifet, haline gelmesi anlamını ifade etmektedir.

Yetenek kavramı TDK sözlüğünde ‘ Bir kimsenin bir şeyi anlama veya yapabilme niteliği, kabiliyet ya da bir duruma uyma konusunda organizmada bulunan ve doğuştan gelen güç kapasitedir’ olarak tanımlanmıştır.

Yetkinlik Kavramı...

Yetkinliği, insanların yüksek performanslarını belirleyen iç kapasiteler olarak tanımlayabiliriz. Bunlar, insanların işte başarılı olmak için ihtiyaç duydukları eğilim, kişisel özellikler, beceriler ve bilgiyi kapsar. Kısacası iş analizine yetkinlik yaklaşımı, odağı işten bireye ve bireyin yetkinliklerine çevirmektedir. Bu durumda, yetkinliklerin şirket bazında belirli işlere göre olduğu gibi, şirketin bütününde de tanımlanabileceği düşünülebilir. Bu da demek oluyor ki şirketler, çalışanlarının genelinde bazı yetkinliklerin var olmasına dikkat edebilir ve seçme-yerleştirme ya da eğitim için prosedürlerini buna göre belirleyebilir.

Detaylı bir analizle elde edilmiş olan işle ilgili yetkinlikler, davranış bazlı ya da yetkinlik bazlı görüşmelerle ölçülebilir. Bu tür görüşmeler, soruların önceden belirli olduğu yapılandırılmış görüşmelerdir ve geçmiş davranışların gelecek davranışı belirlemede en etkili yol gösterici olduğu görüşü üzerine kurulmuştur. Yetkinlik bazlı görüşmeleri diğer iş görüşmelerinden ayıran özellik de budur, üzerinde durulan özellikler eğitim ya da deneyim gibi özgeçmişinizde yazan bilgilerden ötesinde, davranışsal örneklerdir. Buna bağlı olarak, görüşmeciler işin gerektirdiği yetkinlikleri ölçmek için belirli durumları içeren sorular sormaktadırlar. Başarılı bir görüşmede önemli olan, geçmiş davranışlar ve performans, geçmiş hatalardan ders alma, gelecekteki pozisyona uyum sağlayabilmenin yanı sıra pozisyonun gerektirdiği bilgi ve anlayışın da yansıtılmasıdır. Bu tür görüşmelerin iyi yanı, adayların cevaplarını gerçek yaşam deneyimlerine dayandırmalarına olanak sağlamasıdır.